Nöbetçi Eczaneler
BİR HALKIN ÖLÜMÜNÜ DİLEMEK, SADECE BİR SÖZ DEĞİLDİR
Bir insanın ağzından çıkan söz, bazen yalnızca o insanı anlatmaz.
O sözler, içinde yaşadığımız toplumun vicdanını, hoşgörü anlayışını ve birbirimize karşı ne kadar duyarlı olduğumuzu da gösterir.
Son günlerde Amedspor–Trabzonspor maçı öncesinde bir otobüste Kürtlere yönelik küfürler edilmesi ve “Kürtlerin en iyisi ölüp mezara girendir” şeklindeki sözlerin gündeme gelmesi, üzerinde birkaç dakika konuşulup geçilecek sıradan bir taraftar taşkınlığı değildir.
Ben meseleyi böyle görmüyorum.
Çünkü burada yalnızca bir futbol kulübü ya da bir maç hedef alınmamıştır.
Bir halk hedef alınmıştır.
Bir insanın doğduğu kimlik üzerinden aşağılanması, bir topluluğun tamamının ölümünün temenni edilmesi ve insanların etnik kimlikleri nedeniyle düşmanlaştırılması, futbol rekabetinin sınırlarını çoktan aşmıştır.
FUTBOLUN RENGİ BAŞKADIR, NEFRETİN RENGİ BAŞKA
Futbolu yıllardır takip ederiz.
Tribünlerde tezahüratlar yapılır, rakibe takılınır, bazen ağır sözler bile söylenebilir. Bunlar sporun rekabet atmosferi içerisinde değerlendirilebilir.
Ama bir noktadan sonra mesele futbol olmaktan çıkar.
Bir takımın yenilmesini istemek başka şeydir, o takımın taraftarlarının kimliğini hedef almak başka şey.
Rakibe kızmak başka şeydir, bir halkın ölümünü dilemek başka şey.
İşte aradaki çizgiyi kaybettiğimiz zaman, yalnızca futbolu değil, insanlığımızı da kaybetmeye başlarız.
ASIL TEHLİKE NEFRETİN NORMALLEŞMESİDİR
Beni en fazla düşündüren konu, yalnızca bu sözleri söyleyen kişinin ne söylediği değil.
Bu sözlerin nasıl bir ortamda söylenebildiğidir.
Bir insan nasıl oluyor da bir halkın ölümünü dile getirebilecek kadar rahat davranabiliyor?
Daha da önemlisi…
Çevresindeki insanlar bunu duyduğunda ne düşünüyor?
Kaç kişi tepki gösteriyor?
Kaç kişi susuyor?
Kaç kişi “Maç ortamıdır, olur böyle şeyler” diyerek geçiştiriyor?
İşte asıl tehlike burada başlıyor.
Çünkü nefret, sadece onu söyleyen kişinin ağzından çıkmaz.
Nefret, bazen sessizlikten de güç alır.
Bir insanın başka bir halkı hedef alan sözlerini küçümsemek, “sinirle söyledi” diyerek geçiştirmek veya “taraftar işte” diyerek normalleştirmek, toplumdaki tehlikeli bir eşiğin aşılmasına neden olabilir.
BUGÜN KÜRTLER, YARIN BAŞKASI
Şunu unutmamak gerekir:
Nefretin hedefi her zaman aynı kalmaz.
Bugün bir halkın etnik kimliği hedef alınabilir.
Yarın başka bir toplum kesimi…
Sonra başka bir inanç…
Başka bir düşünce…
Başka bir yaşam biçimi…
Eğer biz “Beni ilgilendirmiyor” diyerek sessiz kalırsak, nefretin sınırları her geçen gün biraz daha genişler.
Bu nedenle mesele yalnızca Kürtlerin meselesi değildir.
Mesele insanlık meselesidir.
Mesele, bu ülkede yaşayan herkesin eşit değerde bir insan olarak görülüp görülmemesidir.
KARDEŞLİK SADECE SÖZDE KALMAMALI
Yıllardır bu ülkede kardeşlikten bahsediyoruz.
Birlik ve beraberlikten söz ediyoruz.
Aynı bayrağın altında yaşadığımızı, aynı vatanı paylaştığımızı söylüyoruz.
Peki bütün bunların anlamı nedir?
Eğer yanımızdaki insanın kimliği nedeniyle aşağılanmasına sessiz kalıyorsak…
Bir halkın ölümünün dile getirilmesini “normal” görüyorsak…
Kendi kimliğimize gösterdiğimiz hassasiyeti başkasının kimliğine göstermiyorsak…
O zaman kullandığımız “kardeşlik” kelimesinin içini gerçekten doldurabiliyor muyuz?
Bence asıl sorulması gereken soru budur.
HUKUK GÖREVİNİ, TOPLUM DA VİCDANINI YAPMALI
Bu tür sözlerin hukuki boyutunu değerlendirmek elbette yargının görevidir.
Gözaltı veya adli süreç önemli olabilir. Ancak toplumsal barış açısından mesele yalnızca hukuki yaptırımlarla sınırlı değildir.
Bizim de bir vatandaş olarak sorumluluğumuz var.
Nefret diline karşı durmak.
Kim söylerse söylesin…
Kime yöneltilirse yöneltilsin…
Bir insanın ölümünü istemeyi, bir halkı aşağılamayı ve insanları kimlikleri üzerinden düşmanlaştırmayı kabul etmemeliyiz.
Çünkü suskunluk, bazen tarafsızlık değildir.
Bazen suskunluk, yanlışın daha da büyümesine izin vermektir.
ÇOCUKLARIMIZA NASIL BİR ÜLKE BIRAKACAĞIZ?
Benim asıl kaygım biraz da gelecekle ilgili.
Bugün çocuklarımız bizi izliyor.
Bizim nasıl konuştuğumuzu, farklı insanlara nasıl davrandığımızı görüyorlar.
Onlara “Herkes kardeştir” deyip birkaç dakika sonra başka bir insanın kimliğine küfrediyorsak, verdiğimiz mesajın ne olduğunu hiç düşündük mü?
Çocuklara nefret öğretmek kolaydır.
Zor olan sevgiyi, hoşgörüyü ve birlikte yaşamayı öğretmektir.
O nedenle bugün söylediğimiz her söz, aslında yarının toplumunu şekillendiriyor.
BİZ NEYİ BAŞARDIK?
Binlerce yıllık bir coğrafyada yaşıyoruz.
Bu topraklarda farklı kimlikler, diller, kültürler ve inançlar yüzyıllardır yan yana var oldu.
Acılarımız ortak.
Sevinçlerimiz ortak.
Ekmeğimiz ortak.
Geleceğimiz ortak.
Öyleyse neden hâlâ birbirimizi kimliklerimiz üzerinden düşmanlaştırmaya çalışıyoruz?
Neden bir insanın Kürt, Türk, Laz, Çerkez, Arap ya da başka bir kimliğe sahip olması üzerinden üstünlük veya düşmanlık üretmeye çalışıyoruz?
Ben gazeteci olarak, insan olarak ve bu ülkenin bir vatandaşı olarak şuna inanıyorum:
Hiçbir kimlik, başka bir kimliğin düşmanı olmak zorunda değildir.
Bir insanın kimliği, onun onurudur.
Ve hiç kimsenin onuru, başka bir insanın nefretinin hedefi olmamalıdır.
Son sözüm şudur:
Bir halkın ölümünü dilemek, sadece ağır bir söz söylemek değildir.
İnsanlığın ortak değerlerine karşı bir sınır ihlalidir.
O sınırı korumak ise yalnızca devletin, hukukun veya siyasetin görevi değildir.
Hepimizin görevidir.
Çünkü bugün başkasının acısına sessiz kalan toplum, yarın kendi acısını anlatacak kimseyi bulamayabilir.
Ve belki de hepimizin kendisine sorması gereken en önemli soru şudur:
Binlerce yıllık bu coğrafyada hâlâ birbirimizin varlığına saygı göstermeyi öğrenemediysek, biz gerçekten neyi başardık?
Sevgiyle…
FERHAT CANBEY
YORUMLAR