Telif Haklarına İlişkin Açılabilecek Davalar Nelerdir?

Eser ya da fikirle ilgili tüm haklara sahip olan kişi, bu hakların ihlalinde karşı tarafa dava açma hakkına sahiptir.

Telif hakkı kişinin bir fikir ya da sanat eserini yaratması halinde doğan maddi ve manevi haklarıdır. Bu haklar Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile koruma altına alınmıştır. Eser ya da fikirle ilgili tüm haklara sahip olan kişi, bu hakların ihlalinde karşı tarafa dava açma hakkına sahiptir. Nişantaşı hukuk bürosu, telif haklarına ilişkin açılabilecek davalar hakkında fikir ve sanat eseri sahiplerini bilgilendirmektedir. Açılabilecek davalar şöyledir;

Tecavüzün ref’i davası

Tecavüzün ref’i davası maddi ve manevi hakların ihlalinde eser sahibinin açabileceği dava türüdür. Eser sahibinden habersizce, eser sahibinin mali ve manevi haklarının ihlal edilmesi, sonuç doğurması halinde söz konusu sonuçların ortadan kaldırılması amacıyla tecavüzün ref’i davası açılır. FSEK ile düzenlenen kanun, bu davanın açılabilmesi için eser sahibinin maddi ve manevi haklarına tecavüz edilmesinin yeterli olması gerektiğini belirtmektedir. Eser sahibi hayatta değilse, davanın davacısı yasal şartlara göre sırasıyla eş, çocuk, mensup mirasçı, anne – baba ve kardeşlerdir. Davalı ise tecavüzde bulunan kişidir. Ancak tecavüz bir işletme temsilcisi ya da müstahdem tarafından gerçekleştirilmişse işletme sahibine de dava açılabilir.

Tecavüzün men’i davası

Nişantaşı hukuk büroları, tecavüzün men’i davalarının muhtemel tecavüzlere karşı önlem amacıyla açılabileceğini belirtmektedir. FSEK, gerçekleşmiş ya da tekrarının muhtemel olduğu tecavüzlerde davanın açılabileceği yönünde bir maddeye sahiptir. Tecavüzün men’i davası, tamamen gerçekleşme ihtimali olan bir tecavüzün önlenebilmesi amacıyla kanunlarla düzenlenmiş bir dava türüdür. Tecavüzün ref’i davası ile birlikte açılabilmektedir. Bu davanın davacısı eser sahibidir. Ancak doktrin, tecavüzün ref’i davasının davacısı ile ayni olduğunu işbu sebeple eser sahibi haricinde yasal olarak davacı olma hakkına sahip diğer kişilerin dava açma hakkının bulunmamasına yönelik bir kanun düzenlemesinin yanlış olduğunu ifade etmektedir.

Tazminat davası

Nişantaşı hukuk bürosu, telif haklarının ihlalinde tecavüzün refi’i ve men’i davalarıyla birlikte tazminat davasının da açılabileceğini ifade etmektedir. Tazminat davası, telif ihlali sonucunda eser sahibinin uğradığı maddi ve manevi zararları gidermek amacıyla açılmaktadır. Eser sahipleri genellikle bu davayı tecavüzün ref’i ve men’i davasıyla birlikte açmaktadır. FSEK 70. Maddesinin son fıkrasında, maddi – manevi haklar anlamında tecavüze uğrayan eser sahibinin edindiği zararın tazmini haricinde tecavüzde bulunan kişi ya da kişilerin ettiği kazancın da kendisine verilmesine yönelik bir talep oluşturabileceği, dava açılabileceği hüküm altına alınmıştır.