BARBAROS HAYREDDİN PAŞA’YI GENÇLERİMİZLE ANDIK

Türk ve dünya tarihinin en önemli denizcilerinden, Osmanlı Devleti’nin ünlü kaptan-ı deryası Barbaros Hayreddin Paşa, vefat yıldönümünde İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından düzenlenen bir programla anıldı.

Program kapsamında Barbaros Hayreddin Paşa’nın Beşiktaş’ta bulunan türbesi ziyaret edildi. Ardından Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat ve Müze Kütüphanesi’nde Prof. Dr. İdris Bostan bir konferans verdi.

Programa Esenler Belediyesi’nde gönüllü olarak gençlik çalışmalarına katılan gençler de katıldı. Barbaros Hayreddin Paşa’yı anma programı Şehir Ekranı TV’de canlı olarak izleyiciyle buluştu.

BARBAROS HAYREDDİN PAŞA HAKKINDA EN ESKİ ARŞİVLER İSPANYA’DA

Programın açılış konuşmasını yapan İstanbul İl Kültür Turizm Müdürü Coşkun Yılmaz, Barbaros Hayreddin Paşa’yı tanımanın son derece önemli olduğunu belirterek, “Barbaros demek, 1500’li yıllarda yaşamış, büyük zaferlere imza atmış bir deniz komutanı olmak değil. Barbaros demek, Türklerin denizciliğinin geçmişiyle, bugünüyle ve geleceğiyle temsili, anlamı demek” şeklinde konuştu.

Prof. Dr. İdris Bostan ise Osmanlıların kara ordularıyla büyük zaferler kazanmasının yanı sıra denizlerde de karadan geride kalmayacak bir vizyona sahip olduklarını söyleyerek şunları kaydetti:

“Osmanlı’yı Akdeniz’de hâkim konuma asıl getiren kişi Hayreddin Paşa’dır. Osmanlı denizcileri hiçbir zaman denizlerde hukuk dışı bir davranış ve tutumda bulunmadı. Barbaros Hayreddin Paşa hakkındaki en eski arşiv, İspanya’nın Valladolid şehrinin Simancas bölgesinde bulunan bir köydeki manastırda korunuyor. Bu bize gösteriyor ki, tarihi arşivlerin kendi mekânlarını yüzlerce yıl koruyabilecek imkânları olmalı. Simancas arşivi de dünyanın en önemli tarih arşividir. Bu arşiv üzerinden biz bugün Osmanlı Akdeniz’inde neler yaşanıyordu, Kuzey Afrika’daki Osmanlı eyaletlerinin beylerbeyinin İspanya ile olan ilişkilerini o arşivdeki mevcut belgeler üzerinden takip edebiliyoruz. Nitekim ben o belgeler üzerinden ‘Kanuni ve Akdeniz Siyaseti’ adlı bir makale hazırlayabilecek malzemeye ulaştım.”

İLK KAPTAN-I DERYA

Asıl adı Hızır Reis olan ve Osmanlı donanmasında amiral seviyesine denk gelen Kaptan-ı Derya rütbesini ilk alan deniz komutanı Hayreddin Paşa, Akdeniz’e Türk Gölü denmesine neden olan denizcilik başarılarına imza atarak Osmanlı Devleti’nin Akdeniz’deki hâkimiyetini sağlamıştır. Ona, “dinin hayırlısı” anlamına gelen Hayreddin adını ise Osmanlı Devleti’ne yaptığı hizmetinden dolayı Padişah Yavuz Sultan Selim vermiştir. Hayreddin Paşa, yine ünlü bir Türk denizcisi olan Oruç Reis’in de kardeşidir ve denizciliği abisinden öğrendiği için abisinin ölümünden sonra onun anısına saygıyla, abisinin lakabı olan Barbaros ismini kullanmaya başladığı bilinir.

Kaptan-ı Derya Hayreddin Paşa’nın Türk donanmasındaki etkisi o kadar büyüktür ki, Osmanlı Devleti’nin kaptan paşaları, hil’atlerini onun Beşiktaş’taki türbesinde giyerlerdi, bu törende dua edilir ve fakir fukaraya yemek verilirdi. Sefere çıkan veya tatbikata giden Türk savaş gemileriyse -günümüzde dahi- bu türbenin önünden geçerken Kaptan-ı Derya Hayreddin Paşa’yı top atışıyla selamlama geleneğine sahiptir. Barbaros Hayreddin Paşa’nın anısına 1943 yılında İstanbul’un Beşiktaş semtinde Barbaros Anıtı da dikilmiştir.